'ಚಾತುರ್ಮಾಸ' ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ 'ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳು'. ಇದು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಾದ ಶ್ರಾವಣ, ಭಾದ್ರಪದ, ಅಶ್ವಿಜ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಮೆಯವರೆಗಿನ ಪವಿತ್ರ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಚಾತುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ 'ಭಗವಾನ್ ಸೋಯೆ ಹೈ, ದೇವರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೀರ ಸಾಗರ ಸರೋವರವನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ಯೋಗ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ದೇವ ಉಥಾನಿ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಷ್ಣು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಮಯ. ಈ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜನರು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಶುಭ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಮಹತ್ವ: ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಮಳೆಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಾತಾವರಣವು ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ತಪಸ್ವಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು ಹೊರಬಂದು ನಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಅಡಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಹಿಂಸಾ ವೃತ ಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿರುಗಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಋತುಮಾನ ಬದಲಾದಂತೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಗರ್ಭಾಶಯವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಜನರು ಬೆಲ್ಲ, ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರ, ಎಲೆ ತರಕಾರಿಗಳು, ಪಾನ್, ಸುಪಾರಿ, ತಂಬಾಕು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ವರ್ಜ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಒಳಿತು. ಮಳೆಗಾಲ ಇರುವುದರಿಂದ ರೋಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಲು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಉಪವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂದಿಸಬೇಕು. ಮಳೆಗಾಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ತಮ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ತಮ ಅಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ನಾವು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸತ್ವ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಹವು ತಮ ಅಂಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಇದು ಸತ್ವ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್: ಈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಥಂಡಿ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮೊಸರು ಸೇವಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸೇವನೆಯು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಜೈನ ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಆಚರಣೆ: ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಮುನಿಗಳು ವರ್ಷಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ರತ, ಉಪವಾಸ, ಮೌನ ವ್ರತ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುನಿಗಳು, ಮಠಾದೀಶರು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು ಧರ್ಮ ಪ್ರಭಾವನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಮೋಕ್ಷದತ್ತ ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ನಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಸರಳ ಜೀವನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಆಚರಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಜೈನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪವಿತ್ರ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನರು ತಪಸ್ಸು, ಉಪವಾಸ, ದಾನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಆಷಾಢ ಶುದ್ಧ ಅಷ್ಟಮಿಯಿಂದ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಮಹತ್ವ: ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಜೈನರ ತಪಸ್ಸು, ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು: ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ: ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಜೈನರು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಯಾವುದೇ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಚಾತುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಜೈನರು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಾನ, ಉಪವಾಸ, ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ: ಚಾತುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ, ದಶಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಜೈನರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೈನರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೊ. ಅಕ್ಷಯ ಕುಮಾರ್,ಮಳಲಿ.